Την Κυριακή 03.11.2024 πρώτη Κυριακή του Νοέμβρη, όπως έχει καθιερωθεί, γιορτάστηκε περίλαμπρα στην Αμφίκλεια η επέτειος της Μάχης του Δαδιού {01.11.1822}.
Η εκδήλωση έγινε στο χώρο όπου περίπου εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα, πλησίον του σημερινού Γυμνασίου – Λυκείου, με μέριμνα των Δημοτικών αρχών.
Υπήρξε μεγάλη προσέλευση τόσο επισήμων όσο και απλών πολιτών στην τελετή, η δε άκρως ενδιαφέρουσα, εναργέστατη και ιστορικά τεκμηριωμένη ομιλία περί των συγκεκριμένων γεγονότων από τον συνταξιούχο εκπαιδευτικό, φιλόλογο κ. Ν. Ζυγούρο, ολοκλήρωσε με τον καλλίτερο τρόπο τη σεμνή επετειακή γιορτή.
Το ιστορικό της Μάχης
Η Μάχη του Δαδίου είναι μέρος της Ελληνικής επανάστασης του 1821 και έλαβε χώρα στο Δαδί Φθιώτιδας, την 1η Νοεμβρίου 1822, κατά την προσπάθεια του Χουρσίτ Πασά να εισβάλει στη Στερεά Ελλάδα με σκοπό να καταπνίξει το κέντρο της Επανάστασης στην Πελοπόννησο. Αποτέλεσμά της ήταν η ήττα των Ελλήνων.
Για να αποκρούσει τους Οθωμανούς, ο Ανδρούτσος έφυγε από την Αθήνα, συγκεντρώνοντας επιπλέον αγωνιστές του κατά τη διαδρομή έως το Δαδί. Όταν έφτασε εκεί, διέθετε 1.200 πολεμιστές, από τους οποίους άφησε 500 να υπερασπιστούν το Δαδί. Πληροφορούμενος ότι οι Οθωμανοί βάδιζαν προς το Τουρκοχώρι, έστησε ενέδρα στη Μονή Παναγίας της Γαυριώτισσας, στον Παρνασσό, μαζί με τον Γεώργιο Λεπενιώτη, που βρισκόταν ήδη εκεί.
Όμως ο Κιοσέ Μεχμέτ κατάλαβε την ύπαρξη ενέδρας, όταν ένας Έλληνας σάλπισε προκειμένου να ειδοποιήσει το υπόλοιπο στρατόπεδο ότι πλησίαζαν οι Οθωμανοί. Έτσι, εξαπέλυσε το ιππικό του εναντίον των υπερασπιστών του Δαδιού και ο ίδιος, επικεφαλής του πεζικού του, επιτέθηκε κατά των θέσεων του Ανδρούτσου. Παρά την τετράωρη γενναία άμυνα των Ελλήνων, η οποία προκάλεσε μεγάλες απώλειες στους Οθωμανούς, οι πρώτοι αναγκάστηκαν να τραπούν σε φυγή όταν έμαθαν πως το ιππικό είχε διασκορπίσει τους Έλληνες στο Δαδί και ερχόταν από τα μετόπισθέν τους με σκοπό να τους κυκλώσουν. Ο ίδιος ο Ανδρούτσος έμεινε λίγο ακόμα στη θέση του, πολεμώντας, ώστε να δώσει χρόνο να διαφύγουν οι άντρες του. Στη συνέχεια ξέφυγε τρέχοντας με όλη του τη δύναμη και παριστάνοντας ότι ήταν Αλβανός.
Συνέπειες
Αποτέλεσμα της μάχης ήταν η καταστροφή του Δαδιού. Όσοι άντρες δεν πρόλαβαν να ξεφύγουν εκτελέστηκαν και τα γυναικόπαιδα αιχμαλωτίστηκαν. Τα επαναστατικά σώματα της Ανατολικής Στερεάς διασκορπίστηκαν και, μαζί με τη διάλυση των επαναστατικών στρατοπέδων της Εύβοιας, κατέστη σχεδόν αδύνατη η απόκρουση του Κιοσέ Μεχμέτ. Ο Ανδρούτσος, με τις ελάχιστες πια στρατιωτικές δυνάμεις που διέθετε, αναγκάστηκε να προχωρήσει σε εικονικές διαπραγματεύσεις («καπάκια») με τους Οθωμανούς, ειδοποιώντας γι’ αυτό την Κυβέρνηση και τον Δημήτριο Υψηλάντη, από τις 9 Νοεμβρίου. Ωστόσο, αυτή η κίνησή του, παρόλο που έσωσε την ανατολική Στερεά Ελλάδα, δίνοντας χρόνο στους επαναστάτες να αναδιοργανωθούν, συνετέλεσε στην αμαύρωση της φήμης του και στο τραγικό τέλος του, αργότερα.
