Η ανακοίνωση της απόφασης στη δίκή των μελών της Χρυσής Αυγής είναι μια εμβληματική στιγμή και για το πολιτικό σύστημα. Τυχόν ενοχή των ανώτατων στελεχών της θα σημάνει μια μεγάλη νίκη-και μια ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση.
Στις 11:00, η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Μαρία Λεπενιώτη θα ανακοινώσει την ετυμηγορία του Δικαστηρίου για τους κατηγορούμενους στην εμβληματική δίκη της Χρυσής Αυγής. Ίσως την πιο εμβληματική δίκη στη σύγχρονη, μεταπολιτευτική ιστορία μετά τη δίκη των υπαιτίων του πραξικοπήματος το 1975. Μια δίκη που αφορά, πέρα από το αμιγώς ποινικό σκέλος των υποθέσεων επί τάπητος, το πολιτικό σύστημα στον πυρήνα του, καθώς για επτά χρόνια, από το 2012 ως και το 2019, η Χρυσή Αυγή υπήρξε κοινοβουλευτικό κόμμα. Ίσως σήμερα, μετά τις 11:00, θα μπορεί και επισήμως, με τη βούλα του δικαστηρίου, να γίνεται λόγος για μια νεοναζιστική, εγκληματική οργάνωση, με σαφή δομή και ιεραρχία, η οποία ενδύθηκε έναν πολιτικό μανδύα και κηλίδωσε με τις πράξεις των μελών της επί μακρόν τον πολιτικό βίο της χώρας.
Ο βίος και η πολιτεία της Χρυσής Αυγής είναι γνωστός. Από τις επιθέσεις των μελών της, ορισμένες εκ των οποίων δολοφονικές, όπως εναντίον του Παύλου Φύσσα και του Σαχζάντ Λουκμάν, έως άλλες παρ’ ολίγον δολοφονικές, όπως εναντίον των Αιγυπτίων ψαράδων στο Πέραμα και των μελών του ΠΑΜΕ, έως τις κοινοβουλευτικές ασχημονίες, όπως τη χειροδικία του Ηλία Κασιδιάρη εναντίον του Νίκου Δένδια, την παρ’ ολίγον χειροδικία του Νίκου Μίχου εναντίον του Πέτρου Τατσόπουλου που σταμάτησε ο Πύρρος Δήμας, το κάλεσμα του Κωνσταντίνου Μπαρμπαρούση στην ηγεσία του Στρατού για πραξικόπημα το 2018, ήταν σαφές ότι η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε ως «τάγμα εφόδου», τόσο επιχειρησιακά όσο και πολιτικά. Κι όμως, ως προϊόν της οργής και της αγανάκτησης και πατώντας πάνω στα πιο βασικά ένστικτα αρκετών πολιτών, η Χρυσή Αυγή κατάφερε να εκλεγεί τέσσερις φορές στο Κοινοβούλιο (διπλές εκλογές 2012, Ιανουάριος και Σεπτέμβριος 2015), αλλά και δύο φορές στο Ευρωκοινοβούλιο (2014 και 2019).
Οι εκλογές, όμως, του 2019 σήμαναν την πολιτική αρχή του τέλους για τη Χρυσή Αυγή που δεν κατάφερε να πετύχει την εκλογή της στη Βουλή. Έκτοτε, άρχισαν οι αποχωρήσεις και τα αλληλοκαρφώματα. Μια σειρά στελεχών της απομακρύνθηκε από τον αρχηγό Νίκο Μιχαλολιάκο, σε μια προσπάθεια απόσεισης των κατηγοριών περί ροπής στον νεοναζισμό και ατόφιας έκφρασης του «εθνικιστικού κινήματος», χωρίς τον πατερναλισμό του ιδρυτή της Χρυσής Αυγής.
Αυτό που ενώνει
Υπό αυτό το πρίσμα, ένας πρώτος λογαριασμός με τη Χρυσή Αυγή έκλεισε. Έμειναν, βεβαίως, οι κηλίδες της παρουσίας της, αλλά σήμερα το πολιτικό σύστημα είναι αντιμέτωπο με μια πιο οριστική διευθέτηση, έστω και αν θα απομένουν αρκετές λεπτομέρειες σε περίπτωση καταδίκης των ηγετικών στελεχών της οργάνωσης.
Δεν ήταν μια εύκολη διαδικασία. Τουναντίον, όπως λένε όσοι θυμούνται, ήταν ένας πόλεμος με μικρές μάχες και μικρές νίκες σε διάφορα μέτωπα. Η αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής, δε, ίσως να είναι μια από τις λίγες υποθέσεις που ενώνουν το πολιτικό σύστημα, όπως φάνηκε από τις παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Αλέξη Τσίπρα, του Αντώνη Σαμαρά, της Φώφης Γεννηματά, του Δημήτρη Κουτσούμπα και του Γιάνη Βαρουφάκη στην έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών το Σάββατο, υπό τον εύστοχο τίτλο «Το Τείχος της Δημοκρατίας».
Όσοι έδωσαν μικρές μάχες
Η μάχη απέναντι στη Χρυσή Αυγή, σε πολιτικό επίπεδο, βεβαίως δεν είναι ανώνυμη. Από το 2012-και σε ορισμένες περιπτώσεις από το 2010, όταν για πρώτη φορά εκπρόσωπος της Χρυσής Αυγής εξελέγη στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων-ορισμένοι πολιτικοί παράγοντες έδιναν μάχη απέναντι στο νεοναζιστικό μόρφωμα, έστω και αν είχαν διαφορετικές αφετηρίες. Ο Νίκος Δένδιας, ως υπουργός Δημόσιας Τάξεως το 2013, ήταν αυτός που πήρε την απόφαση, συνένωσε 32 διαφορετικές δικογραφίες που αφορούσαν τη Χρυσή Αυγή από το 2012 και τις διαβίβασε ως όλον στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Βεβαίως, ο Νίκος Δένδιας είχε τη σαφή εντολή και την πλήρη κάλυψη του Αντώνη Σαμαρά, ενώ ο νυν υπουργός Εξωτερικών είναι σαφές ότι αποτελεί persona non grata για τους Χρυσαυγίτες.
Ένα άλλο πολιτικό πρόσωπο με σαφή αντιπαράθεση με τους Χρυσαυγίτες είναι ο νυν βουλευτής του ΚΙΝΑΛ και πρώην δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης. Αλήστου μνήμης, άλλωστε, είναι το περιστατικό με τον άλλοτε βουλευτή της Χρυσής Αυγής Γιώργο Γερμενή, ο οποίος, οπλοφορών, προσπάθησε να χαστουκίσει τον Καμίνη μέσα στον Κόμβο Αλληλεγγύης του Δήμου, πετυχαίνοντας ένα μικρό κοριτσάκι.
Σε συμβολικό επίπεδο, βεβαίως, δεν ξεχνά κανείς τον Πύρρο Δήμα, ο οποίος τον Δεκέμβριο του 2014, ως βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, σηκώθηκε όρθιος και προστάτευσε τον τότε ανεξάρτητο βουλευτή Πέτρο Τατσόπουλο από την οργή του μαινόμενου Νίκου Μίχου.
Η ώρα της κρίσεως
Σε λίγες ώρες και μετά από 5,5 χρόνια ακροαματικής διαδικασίας, εν μέσω δυσκολιών, ταλαιπωρίων και με βάση μια ογκωδέστατη δικογραφία, εκατοντάδες μαρτυρίες και πλειάδα στοιχείων, η πολύπειρη αρεοπαγίτης Μαρία Λεπενιώτη θα ανακοινώσει την απόφαση αυτής, του Ανδρέα Ντόκου και της Γεσθημανής Τσουλφόγλου. Υπενθυμίζεται ότι προ μηνών, η εισαγγελέας Αδαμαντία Οικονόμου είχε προτείνει τη μη ενοχή των κατηγορουμένων για το αδίκημα της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης, έστω και αν η εισήγηση δεν ήταν δεσμευτική. Με χιλιάδες έξω από το δικαστήριο, αντιπροσωπείες σχεδόν όλων των πολιτικών κομμάτων μέσα στην αίθουσα και τα φώτα ελληνικών και ξένων ΜΜΕ στραμμένα στην έδρα του Τριμελούς Εφετείου, η ώρα της κρίσεως έχει φτάσει. Θα είναι μια απόφαση βασισμένη στα στοιχεία της δικογραφίας, αλλά βαθιά πολιτική, με την αριστοτελική έννοια του όρου. Και, σαφώς, με πολιτικές προεκτάσεις. Αν η απόφαση του Δικαστηρίου τεκμηριώσει την σύσταση της εγκληματικής οργάνωσης με δομή και ιεραρχία, θα έχει κερδηθεί η μεγαλύτερη μάχη όλων μέχρι στιγμής. Η ακόμα μεγαλύτερη, ιδίως για το πολιτικό σύστημα, θα είναι να μην βρεθούμε ξανά στο εγγύς μέλλον αντιμέτωποι με το φαινόμενο της Χρυσής Αυγής.
