Οι γέφυρες της Ελλάδας γίνονται «έξυπνες» – παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο για αποφυγή καταρρεύσεων
Ξεχάστε το Γεφύρι της Άρτας και τους θρύλους που το συνοδεύουν. Στη σύγχρονη εποχή, τα γεφύρια της Ελλάδας δεν χρειάζονται πια «πρωτομάστορες» που χτίζουν ολημερίς, αλλά μηχανικούς και αισθητήρες που εργάζονται… διαδικτυακά. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και του λεγόμενου Internet of Things, οι περισσότερες γέφυρες της χώρας μετατρέπονται πλέον σε «έξυπνες» υποδομές, ικανές να εκπέμπουν σήματα και να ενημερώνουν τους ειδικούς για την κατάστασή τους σε πραγματικό χρόνο.
Το έργο αφορά πάνω από 250 γέφυρες σε όλες τις Περιφέρειες της Ελλάδας — από τον Κηφισό και την Κρήτη μέχρι την Ήπειρο και τη Μακεδονία. Πολλές από αυτές είναι κατασκευές άνω των 70 ετών, που έχουν ήδη ξεπεράσει το θεωρητικό προσδόκιμο ζωής τους. Μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου οπτικών ινών και αισθητήρων, οι γέφυρες θα καταγράφουν συνεχώς δονήσεις, μετακινήσεις, φορτία, στάθμες υδάτων, ακόμη και θερμοκρασίες, δίνοντας τη δυνατότητα στους επιστήμονες να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή εάν απαιτείται συντήρηση ή παρέμβαση.
Οι πρώτες 36 γέφυρες που μπαίνουν στο «ψηφιακό καλώδιο» βρίσκονται στην Αττική, σε σημεία με υψηλό κυκλοφοριακό φόρτο — όπως ο υπερυψωμένος Κηφισός, οι ανισόπεδοι κόμβοι της Συγγρού, της Κατεχάκη, της Ποσειδώνος και της Κηφισίας. Στις συγκεκριμένες υποδομές θα τοποθετηθούν συστήματα συνεχούς παρακολούθησης της δομικής τους απόκρισης, προκειμένου να εντοπίζονται έγκαιρα τα σημάδια κόπωσης και φθοράς.
Η ανάγκη για ένα τέτοιο δίκτυο είναι επιτακτική. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περισσότερες από 17.000 γέφυρες, πολλές εκ των οποίων χτίστηκαν σε εποχές όπου δεν υπήρχαν καν αντισεισμικοί κανονισμοί ή πρόβλεψη για τα σημερινά επίπεδα κυκλοφορίας. Οι μηχανικοί επισημαίνουν ότι η έλλειψη συντήρησης, σε συνδυασμό με την αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου και την επιδείνωση των καιρικών φαινομένων, καθιστούν αναγκαία τη συστηματική επιτήρηση. Τα τελευταία χρόνια άλλωστε, δεν έλειψαν οι περιπτώσεις καταρρεύσεων, όπως στη Θεσσαλονίκη, τη Ρόδο και την Πάτρα.
Η νέα δράση για τα “Smart Bridges” στοχεύει να δημιουργήσει ένα ενιαίο μητρώο γεφυρών και να καθιερώσει τη συνεχή, αυτοματοποιημένη αξιολόγηση της ασφάλειάς τους. Όλα τα δεδομένα από τους αισθητήρες θα μεταφέρονται σε κεντρική πλατφόρμα, όπου με τη βοήθεια αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύονται, ώστε να εντοπίζονται πιθανοί κίνδυνοι πριν οδηγήσουν σε κάποιο δυσάρεστο συμβάν.
Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2026, με σταδιακή εγκατάσταση εξοπλισμού σε όλες τις περιφέρειες. Μετά την Αττική θα ακολουθήσουν η Κρήτη, η Δυτική Ελλάδα, η Θεσσαλία, η Μακεδονία και το Νότιο Αιγαίο, ενώ η έκτη και τελευταία φάση θα περιλαμβάνει τις γέφυρες της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας, του Βορείου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων.
Για τη Στερεά Ελλάδα, όπου περνούν σημαντικοί οδικοί άξονες που συνδέουν τη χώρα από τον βορρά προς το νότο, η εφαρμογή του προγράμματος θεωρείται κρίσιμη. Οι γέφυρες που εξυπηρετούν τον εθνικό δρόμο Λαμίας – Αθήνας, αλλά και τα τοπικά δίκτυα της Φθιώτιδας και της Ευρυτανίας, αναμένεται να ενταχθούν στο νέο δίκτυο παρακολούθησης, προσφέροντας αυξημένη ασφάλεια σε χιλιάδες οδηγούς και μεταφορές καθημερινά.
Η Ελλάδα, μια χώρα με πλούσιο ανάγλυφο και χιλιάδες γέφυρες, κάνει έτσι ένα σημαντικό βήμα για να περάσει από την εποχή της συντήρησης “όταν συμβεί το κακό”, στην εποχή της έξυπνης πρόληψης.
