Είναι κοινός τόπος στις συζητήσεις των Λαμιωτών η σύγκριση με άλλες πόλεις, με τα Τρίκαλα να αποτελούν συνήθως το μέτρο της δικής μας «υστέρησης». Η γκρίνια είναι απολύτως δικαιολογημένη, ίσως όμως κοιτάζουμε σε λάθος κατεύθυνση. Η Λαμία δεν υστερεί επειδή δεν είναι επίπεδη ή επειδή δεν αυτοματοποίησε πρώτη τις υπηρεσίες της. Υστερεί επειδή, επί δεκαετίες, κάθεται πάνω σε έναν ανεκτίμητο ιστορικό και γεωθερμικό θησαυρό, αρνούμενη πεισματικά να τον αξιοποιήσει.

Την ώρα που άλλες περιοχές χτίζουν τουριστικά «θαύματα» από το μηδέν, η Λαμία αγνοεί τα αυτονόητα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, εγκλωβισμένη στη μετριότητα, τον φόβο του πολιτικού κόστους και τις αποσπασματικές επενδύσεις.

Τα Παγκόσμια Brands που Έγιναν… Πρόβλημα

Η εικόνα των πιο εμβληματικών σημείων του νομού είναι η απόλυτη απόδειξη της έλλειψης διαχρονικού οράματος:

• Θερμοπύλες, το «ξεχασμένο» παγκόσμιο σύμβολο: Ένα όνομα γνωστό στα πέρατα της γης, συνώνυμο της θυσίας και της στρατηγικής. Κι όμως, ο χώρος των παλαιών ιαματικών εγκαταστάσεων πέρασε από τη φάση της δομής φιλοξενίας προσφύγων και σήμερα, παρότι γίνεται μια προσπάθεια αναβάθμισης, η ταχύτητα και η στόχευση δεν συνάδουν με το μέγεθος αυτού του brand. Οι Θερμοπύλες θα έπρεπε να είναι ένα παγκόσμιο θεματικό πάρκο ιστορίας και ευεξίας, όχι μια αμήχανη εκκρεμότητα.

• Αλαμάνα, η απροσπέλαστη ιστορία: Το μνημείο του Διάκου στέκει εκεί για να θυμίζει τον ηρωισμό, αλλά ο ίδιος ο ιστορικός χώρος της μάχης παραμένει ουσιαστικά μη προσβάσιμος και αποκομμένος από την επισκεψιμότητα. Πώς μπορείς να διδάξεις και να «πουλήσεις» ιστορικό τουρισμό, όταν δεν μπορείς καν να περπατήσεις στα βήματα της ιστορίας;

• Τα Ιαματικά Λουτρά Υπάτης σε καθεστώς αβεβαιότητας: Ένα από τα σημαντικότερα υδροθεραπευτήρια της χώρας, το οποίο κάλλιστα θα μπορούσε να λειτουργεί ως μαγνήτης τουρισμού 12 μήνες τον χρόνο, καταλήγει να λειτουργεί με όρους εποχιακού καταλύματος. Ανοίγει άλλοτε τον Ιούνιο και άλλοτε τον Ιούλιο, χωρίς σταθερό προγραμματισμό. Εδώ η ευθύνη ξεπερνά την αυτοδιοίκηση: απαιτείται πολιτική βούληση και τοπικοί βουλευτές που θα τολμήσουν να συγκρουστούν ακόμη και με την ίδια τους την κυβέρνηση για να επιβάλουν την αυτονόητη δωδεκάμηνη λειτουργία και αναβάθμιση.

• Ιαματικός Πλούτος σε μορφή… «γούρνας»: Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει ένα σπάνιο γεωθερμικό πεδίο. Ωστόσο, χαρακτηριστικά παραδείγματα όπως τα «Ψωρόθερμα» παραμένουν για χρόνια απλές υπαίθριες γούρνες. Αντί να μιλάμε για σύγχρονα, οργανωμένα ευρωπαϊκά spa towns που θα έφερναν τουρισμό υψηλού επιπέδου, αρκούμαστε σε τριτοκοσμικές εικόνες.

Πανελλήνια Έκθεση Λαμίας: Μεγάλα Έργα ή Φαραωνικές Ψευδαισθήσεις;

Στον αντίποδα της εγκατάλειψης των φυσικών και ιστορικών μας πόρων, συναντάμε το φαινόμενο των δαπανηρών υποδομών. Η ριζική ανακατασκευή της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας (ΠΕΛ) απορροφά πολλά εκατομμύρια ευρώ, όμως στην πόλη αναπτύσσεται ήδη ένας σοβαρός προβληματισμός.

Πρόκειται για ένα πραγματικό αναπτυξιακό εργαλείο ή για μια «φαραωνική» ιδέα που κινδυνεύει να μην αποδώσει ποτέ τα αναμενόμενα; Τα μεγάλα κτίρια και οι σύγχρονες εγκαταστάσεις δεν φέρνουν ανάπτυξη από μόνα τους. Αν η νέα ΠΕΛ δεν συνοδεύεται από ένα ξεκάθαρο, ρεαλιστικό πλάνο για το πώς θα προσελκύσει μεγάλες εκθέσεις, συνέδρια και επιχειρηματικότητα σε ετήσια βάση, κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα πολυτελές, αλλά άδειο «κουφάρι». Για ακόμη μια φορά, ξοδεύονται εκατομμύρια για το θεαθήναι των υποδομών, χωρίς να έχει διασφαλιστεί το περιεχόμενο και η βιωσιμότητά τους για την οικονομία της πόλης.

Η Παγίδα του Πολιτικού Κόστους

Γιατί όμως μένουμε στάσιμοι; Η απάντηση είναι σκληρή αλλά ρεαλιστική: Οι μεγάλες τομές απαιτούν συγκρούσεις και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που ξεπερνά τη θητεία μιας δημοτικής αρχής.

Το μυαλό της πλειοψηφίας των αυτοδιοικητικών είναι, δυστυχώς, «κλειδωμένο» στις επόμενες εκλογές. Ένα έργο πνοής (π.χ. η πλήρης ανάπλαση ενός ιστορικού χώρου) χρειάζεται χρόνια για να ωριμάσει και ίσως ξεβολέψει τοπικά μικροσυμφέροντα. Συνεπώς, προκρίνεται συχνά η στρατηγική του «μπαλώματος» ή των εντυπωσιακών, αλλά άστοχων μεγάλων έργων. Το «μη χείρον βέλτιστον» έγινε η ταφόπλακα της ανάπτυξης.

Αντίστοιχα, στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό, οι τοπικοί εκπρόσωποι συχνά διστάζουν να σηκώσουν το γάντι και να διεκδικήσουν δυναμικά από τα αρμόδια Υπουργεία τη διαχείριση και την άμεση αξιοποίηση πόρων όπως τα Λουτρά Υπάτης, προτιμώντας την πολιτική των ισορροπιών.

Το Στοίχημα της Επόμενης Μέρας

Η Λαμία δεν χρειάζεται να γίνει Τρίκαλα. Πρέπει να γίνει μια σύγχρονη Λαμία. Μια πόλη-κόμβος που θα «παντρεύει» τη βαριά ιστορική της κληρονομιά με τον ιαματικό τουρισμό και τις βιώσιμες επιχειρηματικές υποδομές.

1. Ενιαίο Μaster Plan: Σύνδεση της πόλης (Κάστρο, Λόφος Αγίου Λουκά) με τον κάμπο, τις πηγές (Θερμοπύλες, Γοργοπόταμος, Αλαμάνα, Οίτη) και τη νέα ΠΕΛ. Ο επισκέπτης ή ο σύνεδρος πρέπει να έρχεται για ένα γεμάτο τριήμερο εμπειρίας, όχι απλώς να προσπερνά από την Εθνική Οδό.

2. Αλλαγή Νοοτροπίας: Ως πολίτες, πρέπει να σταματήσουμε να επικροτούμε τα έργα ρουτίνας ή τις υποσχέσεις για φαραωνικά έργα και να απαιτήσουμε από τις παρατάξεις να δεσμευτούν σε ένα κοινό στρατηγικό σχέδιο 15ετίας που δεν θα «ξηλώνεται» σε κάθε αλλαγή Δημάρχου.

3. Συνέργειες και Βιωσιμότητα: Το κράτος και ο Δήμος πρέπει να λειτουργούν ως διευκολυντές. Αν η ΠΕΛ και τα ιαματικά δεν ανοίξουν σε σοβαρές, διαφανείς ιδιωτικές επενδύσεις με διεθνή προσανατολισμό, θα μείνουμε να μετράμε χαμένα εκατομμύρια και χαμένες ευκαιρίες.

Ο χρόνος δεν είναι άπειρος και η απραξία έχει ήδη κοστίσει στη Λαμία γενιές νέων ανθρώπων που φεύγουν αναζητώντας ευκαιρίες αλλού. Το πολιτικό κόστος της αδράνειας είναι πλέον πολύ μεγαλύτερο από το ρίσκο της αλλαγής.

Ήρθε η ώρα να αποφασίσουμε: Θα παραμείνουμε παρατηρητές των άλλων ή θα διεκδικήσουμε δυναμικά τη θέση που μας αξίζει στον χάρτη της χώρας;