Σε ισχύ τέθηκε ο Νόμος 5209/2025, ο οποίος εισάγει τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) με σημαντικές αλλαγές σε πρόστιμα, ποινές και οδηγικές υποχρεώσεις. Ο νέος ΚΟΚ στοχεύει στην ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, την πρόληψη των τροχαίων δυστυχημάτων και τη διαμόρφωση υπεύθυνης οδηγικής συμπεριφοράς.

Παράλληλα, πολλοί οδηγοί εξέφρασαν απορίες σχετικά με φήμες περί «απαγορεύσεων» όπως το να φορά κανείς μπουφάν, να πίνει καφέ ή να έχει σακούλες μέσα στο αυτοκίνητο. Όμως, σύμφωνα με τις επίσημες διατάξεις του νόμου, τέτοιες απαγορεύσεις δεν υφίστανται.

Κλιμακωτές ποινές και έμφαση στην υποτροπή

Ο νέος ΚΟΚ εισάγει ένα κλιμακωτό σύστημα προστίμων. Αυτό σημαίνει ότι το ύψος της ποινής και των διοικητικών κυρώσεων εξαρτάται πλέον όχι μόνο από τη σοβαρότητα της παράβασης, αλλά και από το αν ο οδηγός είναι υπότροπος.

Οι υποτροπές καταγράφονται ψηφιακά, ώστε η επανάληψη της ίδιας παράβασης μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να επιφέρει πολλαπλάσιες κυρώσεις. Ο στόχος είναι η αποτροπή επικίνδυνων συνηθειών όπως η υπερβολική ταχύτητα, η χρήση κινητού ή η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Παραβάσεις με αυστηρότερες ποινές

Ο Νόμος 5209/2025 προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις για τις παρακάτω κατηγορίες παραβάσεων:

• Χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση
  Πρόστιμο έως 350 € και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες.
  Σε υποτροπή: πρόστιμο έως 1.000 €, αφαίρεση άδειας για 1 έτος.

• Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών
  Για ένδειξη άνω του 1,10 g/l → πρόστιμο έως 1.200 €,
  αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 6 μήνες, και ποινή φυλάκισης 2 μηνών έως 5 ετών ανάλογα με τη σοβαρότητα.

• Υπερβολική ταχύτητα / αυτοσχέδιοι αγώνες (“κόντρες”)
  Για υπέρβαση των 200 χλμ/ώρα ή συμμετοχή σε αγώνα ταχύτητας → πρόστιμο έως 2.000 €,
  αφαίρεση άδειας για 1 έτος. Σε επανάληψη: έως 4.000 € και αφαίρεση άδειας για 4 έτη.

• Μη χρήση ζώνης ή κράνους
  Πρόστιμο 350 € και αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες.
  Στην επανάληψη, το πρόστιμο διπλασιάζεται.

Τι δεν προβλέπει ο νέος νόμος

Παρά τη μεγάλη δημοσιότητα που έλαβε το θέμα, ο νέος ΚΟΚ δεν προβλέπει ρητά καμία από τις εξής “απαγορεύσεις”:

• Δεν απαγορεύει να φορά ο οδηγός μπουφάν ή άλλο είδος ενδύματος, εκτός αν αυτό παρεμποδίζει την οδήγηση ή την ορατότητα.

• Δεν απαγορεύει να έχει κάποιος καφέ ή ρόφημα μέσα στο όχημα, εφόσον δεν αποσπά την προσοχή του ή προκαλεί κίνδυνο.

• Δεν απαγορεύει να μεταφέρει σακούλες, ψώνια ή αντικείμενα, αρκεί να είναι σωστά ασφαλισμένα και να μην εμποδίζουν την ασφάλεια των επιβατών ή του οδηγού. Συνιστάται, όπου είναι εφικτό, η χρήση του πορτ μπαγκάζ.

Στην ουσία, το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει προσανατολισμένο στην αρχή της ασφαλούς οδήγησης. Δηλαδή, κάθε πράξη που μειώνει την ικανότητα ελέγχου του οχήματος ή αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος μπορεί να θεωρηθεί παράβαση — όχι όμως πράξεις που από μόνες τους δεν επηρεάζουν την οδήγηση.