Του Γεωργίου Ι. Μάτσου*
Η αμερικανική αδυναμία να επιτευχθούν οι στόχοι της επιχείρησης “Επική Οργή” κατά του Ιράν γίνεται όλο και εντονότερα αντιληπτή στον εμβρόντητο πλανήτη.
Το ερώτημα που ανομολόγητα πλανάται είναι πλέον, εάν υπάρχει ενδεχόμενο χρησιμοποίησης ατομικής βόμβας κατά του Ιράν.
Δεν θα γράφαμε για το θέμα αυτό, εάν δεν το είχε θίξει δημοσίως ο David Sachs, σύμβουλος τεχνητής νοημοσύνης και κρυπτονομισμάτων του προέδρου των ΗΠΑ.
Ο Sachs έθεσε ζήτημα χρήσης πυρηνικών όπλων από το Ισραήλ – όχι από τις ΗΠΑ.
Η τοποθέτηση Sachs αναπαρήχθη εκτενώς από την ισραηλινή Haaretz, που πάντως σημείωσε, διπλωματικώς, ότι κανένας Ισραηλινός αξιωματούχος δεν αναφέρθηκε σε πιθανή χρήση πυρηνικών.
Όπως και να έχει, το αμερικανοϊσραηλινό στρατιωτικό αδιέξοδο εγείρει από μόνο του το ερώτημα της χρήσης πυρηνικών.
Το Ισραήλ δεν έχει παραδεχθεί επισήμως την εκ μέρους του κατοχή πυρηνικών όπλων, αν και δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία διεθνώς περί τούτου. Οι πυρηνικές του κεφαλές εκτιμώνται σε 90, μάλλον αρκετές για να καταστρέψουν το Ιράν.
Για να απαντηθεί το ερώτημα του τίτλου, θα πρέπει πρώτα να εξεταστεί, ποιο είναι το ενδεχόμενο ισραηλινό πυρηνικό δόγμα.
Παρά το διαψεύσιμο του ισραηλινού προγράμματος, το ισραηλινό πυρηνικό δόγμα θεωρείται από ερευνητές του ότι είναι η λεγόμενη “επιλογή Σαμψών” (Samson Option).
Ο Σαμψών ήταν ‘Κριτής’ στο αρχαίο Ισραήλ. Γκρέμισε τις κολώνες της εχθρικής φυλακής στην οποία ήταν δεμένος, σκοτώνοντας μαζί με τον εαυτό του και πολλούς εχθρούς, λέγοντας την περίφημη φράση “αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων”.
Ονοματίζοντας λοιπόν το ισραηλινό πυρηνικό δόγμα ως “Σαμψών”, νοείται καταρχάς ότι το Ισραήλ θα χρησιμοποιήσει πυρηνικά μόνον εάν κινδυνεύει πραγματικά με εξαφάνιση, οπότε θα φροντίσει τουλάχιστον να συμπαρασύρει και άλλους σε αυτήν.
Νοείται επίσης ο κίνδυνος, το Ισραήλ εντέλει να μην καταφέρει να επιβιώσει πραγματικά, αλλά να εξαφανιστεί “μετά των αλλοφύλων”.
Ως εκ τούτου, από μόνη της η ονοματοδοσία της πυρηνικής επιλογής ως “Σαμψών”, σηματοδοτεί ότι μια τέτοια κίνηση θα αποτελεί κίνηση περίπου απελπισίας. Η στρατιωτική/στρατηγική της χρησιμότητα έγκειται κυρίως στην εκ των προτέρων απειλή διασφάλισης αμοιβαίας καταστροφής οποιουδήποτε απειλήσει ουσιωδώς την ύπαρξη του εβραϊκού κράτους – περίπου όπως συνέβαινε και στον Ψυχρό Πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ.
Η ονομασία “Σαμψών” δόθηκε στο ομώνυμο βιβλίο (1991) του πολυβραβευμένου Αμερικανού δημοσιογράφου, Seymour Hersh. Έχει υιοθετηθεί από το σύνολο σχεδόν των ερευνητών του πυρηνικού προγράμματος του Ισραήλ, σηματοδοτώντας σύγκλιση απόψεων σχετικά με το πιθανό ισραηλινό πυρηνικό δόγμα.
Βέβαια, η δημόσια συζήτηση στο Ισραήλ (και συνεπώς, πιθανότατα και τα κυβερνητικά σχέδια) για χρήση πυρηνικών κατά του Ιράν τα τελευταία χρόνια, έδειχνε να αφίσταται από το “δόγμα Σαμψών”. Αφηνόταν να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να γίνει προληπτική χρήση πυρηνικών κατά του Ιράν.
Ο τρέχων πόλεμος αναδεικνύει και τρίτο λόγο πιθανής χρησιμοποίησης των ισραηλινών πυρηνικών: Την τακτική χρήση τους στο πλαίσιο του πολέμου και, συγκεκριμένα, για την καταστροφή υπογείων ιρανικών εγκαταστάσεων, που παραμένουν έως σήμερα άθικτες από τους βομβαρδισμούς.
Είναι κάτι τέτοιο ευχερές πολιτικά και στρατιωτικά;
Η απάντηση βρίσκεται στους λόγους ονοματοδοσίας του βασικού ισραηλινού πυρηνικού δόγματος ως “Σαμψών”.
Καταρχάς το Ιράν είναι τόσο μεγάλο σε έκταση, που ενδέχεται ακόμη και η ρίψη πολλών πυρηνικών βομβών να μην το καταστρέψει εντελώς.
Δεύτερον, αν το Ιράν επιβιώσει μετά από πυρηνικό βομβαρδισμό του, ίσως προχωρήσει πια στην κατασκευή της πυρηνικής βόμβας που δεν είχε κατασκευάσει έως τώρα, βομβαρδίζοντας με αυτήν το πολύ μικρότερο σε έκταση – άρα ευχερέστερο να καταστραφεί ολοκληρωτικά – Ισραήλ.
Τρίτον: Η ισχύς των σημερινών πυρηνικών βομβών (πολύ ισχυρότερων της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι) είναι τέτοια, που η καταστροφή ίσως επεκταθεί στο σύνολο του Περσικού Κόλπου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την περιοχή και για την παγκόσμια οικονομία.
Τέταρτον: Αν για αυτό το λόγο δεν βομβαρδιστούν με πυρηνικά περιοχές π.χ. κοντά στα Εμιράτα, ίσως το Ορμούζ, που είναι απέναντι από τα Εμιράτα, να παραμένει κλειστό παρά τον πυρηνικό βομβαρδισμό του Ιράν.
Πέμπτον: Η παγκόσμια κοινή γνώμη στρέφεται ήδη σε μεγάλο βαθμό κατά του Ισραήλ μετά τις επιχειρήσεις στη Γάζα. Συνέχιση της υποστήριξης του Ισραήλ στη Δύση – περιλαμβανομένων των ΗΠΑ – μετά από τυχόν χρήση ατομικής βόμβας, ενδεχομένως να καταστεί πολιτικά αδύνατη.
Έκτον: Αν το καθεστώς του Ιράν επιβιώσει παρά το τυχόν πυρηνικό χτύπημα το Ιράν, αυτό θα σημαίνει οριστική ήττα της αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης.
Έβδομον: Η πυρηνική επιλογή ίσως αναγκάσει την Κίνα και δευτερευόντως τη Ρωσία να παρέμβουν ανοικτά υπέρ του Ιράν.
Όλα αυτά αποτελούν λόγους, για τους οποίους το Ισραήλ πιθανώς θα παραμείνει εντέλει πιστό στο παλαιό του “δόγμα Σαμψών”.
Αν μάλιστα το Ιράν είναι τόσο καλά προετοιμασμένο όσο η μέχρι στιγμής πορεία του πολέμου δείχνει, το πιθανότερο είναι σκόπιμα να μην οδηγήσει το Ισραήλ στην επιλογή να “πατήσει το κουμπί” τώρα.
Διότι το Ιράν δεν διεξάγει αυτόν τον πόλεμο εναντίον του Ισραήλ, αλλά εναντίον των ΗΠΑ, προσπαθώντας να τις εκδιώξει από τον Περσικό Κόλπο.
Το Ισραήλ δέχεται λιγότερες και λιγότερο ισχυρές επιθέσεις σε σχέση με τον ‘Πόλεμο Των 12 Ημερών’ του 2025.
Το Ιράν δεν προσπαθεί να καταστρέψει το Ισραήλ, όχι διότι η ισλαμική του συνιστώσα έπαψε να το επιδιώκει. Θα το επιδιώξει, αφού (και αν) πρώτα κατορθώσει να εκδιώξει τις ΗΠΑ από την περιοχή.
Μόλις το καταφέρει, ίσως τότε όντως κινηθεί για την απόκτηση πυρηνικών.
Παράλληλα θα επιδιώξει να εγκαταστήσει φιλική του κυβέρνηση στο Ιράκ (από όπου θα έχουν εκδιωχθεί οι Αμερικανοί).
Από το Ιράκ, θα αρχίσει να υπονομεύει την κυβέρνηση Σαράα στη Συρία, με σκοπό να επαναφέρει την τελευταία υπό τον έλεγχό του και να αποκαταστήσει τον διάδρομο προς τη Μεσόγειο, που χάθηκε με την ανατροπή του Άσαντ.
Με τα αραβικά κράτη της περιοχής υπό τον έλεγχό του, τους Αμερικανούς διωγμένους και με χερσαίο διάδρομο προς τη Μεσόγειο και τη Χεζμπολά, το ισλαμικό πυρηνικό Ιράν θα σχεδιάσει τότε πια την καταστροφή του Ισραήλ.
Για να ανατραπούν τέτοια ιρανικά σχέδια, οι ΗΠΑ χρειάζεται επειγόντως στρατηγική για την επιβίωσή τους στον Κόλπο.
Οι φορτισμένες δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης δεν βοηθούν. Αντιθέτως, αποτρέπουν τις ΗΠΑ από την κατάκτηση της αναγκαίας ταπεινότητας και αυτογνωσίας, προκειμένου να μελετήσουν τα προβλήματα που προκάλεσε στον εαυτό τους η επίθεση στο Ιράν.
